Vergunningsvrij uitbouwen
wat mag in 2026?
Een uitbouw aan de achterkant is vaak zonder vergunning mogelijk. Dit zijn de regels voor diepte, hoogte en oppervlakte, en de valkuilen.
Vraag gratis offerte aan →Een uitbouw aan de achterkant is vaak zonder vergunning mogelijk. Dit zijn de regels voor diepte, hoogte en oppervlakte, en de valkuilen.
Vraag gratis offerte aan →Ja, vergunningsvrij uitbouwen kan in 2026 aan de achterzijde van je woning, tot 4 meter diep vanaf de oorspronkelijke achtergevel, met één bouwlaag en niet hoger dan 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping. Aan de voorkant, met een verdieping erop, bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht heb je meestal wel een omgevingsvergunning nodig.
Die regels staan sinds de Omgevingswet (1 januari 2024) in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Daarnaast kan je gemeente in het omgevingsplan iets anders regelen. Doe daarom altijd de Vergunningcheck op het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl/checken) voordat je begint. Een uitgebreide uitleg van alle regels lees je in ons blog over vergunningsvrij bouwen en het Bouwbesluit.
Een aanbouw of uitbouw heet in de wet een bijbehorend bouwwerk. Staat hij in het achtererfgebied, dan is hij vergunningvrij als hij aan deze voorwaarden voldoet.
Het achtererfgebied begint 1 meter achter de voorgevel en loopt door naar de achterkant van je perceel. Een uitbouw aan de achterzijde van de woning valt daar bijna altijd in. Grenst je zijtuin aan de straat of een openbaar pad, dan telt dat deel niet mee.
Binnen 4 meter van de oorspronkelijke achtergevel mag je vergunningsvrij uitbouwen en die ruimte gebruiken als woonruimte, zoals een grotere keuken of woonkamer. Bouw je dieper dan 4 meter, dan mag het extra deel geen woonfunctie hebben (wel bijvoorbeeld berging of garage) en gelden strengere hoogtes. Een vergunningsvrije uitbouw van 4 meter is daarom de meest gekozen maat.
Binnen die 4 meter mag de aanbouw niet hoger zijn dan 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping, en nooit hoger dan 5 meter. Verder dan 4 meter van het huis is de maximale hoogte 3 meter, of meer bij een schuin dak dat aan extra voorwaarden voldoet.
Een vergunningsvrije aanbouw heeft geen verblijfsruimte op de verdieping en geen dakterras of balkon. Een aanbouw met verdieping, of een uitbouw op de eerste verdieping, is dus vergunningplichtig.
Hoeveel je in totaal mag bebouwen hangt af van de grootte van je bebouwingsgebied: bij minder dan 100 m² is dat de helft. Bestaande schuren, uitbouwen en overkappingen tellen mee.
Je hebt een omgevingsvergunning nodig als je plan buiten de vergunningvrije regels valt. De meest voorkomende situaties:
Aan de voorkant van het huis, of aan een zijkant die aan de straat grenst, is een uitbouw bijna altijd vergunningplichtig. Een kleine erker aan de voorgevel kan soms vergunningvrij zijn op grond van het omgevingsplan; de Vergunningcheck geeft uitsluitsel.
Wil je verder uitbouwen dan 4 meter met woonfunctie, of een verdieping op de aanbouw, dan is een vergunning nodig. Hetzelfde geldt voor een dakopbouw op het bestaande huis.
Bij een rijks- of gemeentelijk monument, en vaak ook in een beschermd stads- of dorpsgezicht, is bijna elke uitbouw vergunningplichtig.
Mag je zomaar een serre aanbouwen? Een serre of tuinkamer tegen de achtergevel valt onder dezelfde regels als een gewone aanbouw: binnen 4 meter diep en binnen de hoogtegrenzen is hij vaak vergunningvrij. Een open veranda of overkapping in de achtertuin is ook een bijbehorend bouwwerk. Meer over de regels voor een overkapping, carport of schuur lees je in ons blog over carport, schuur en overkapping zonder vergunning.
Een bouwvergunning heet sinds 2024 een omgevingsvergunning. Je vraagt hem digitaal aan via het Omgevingsloket, met een bouwtekening, situatietekening en constructieberekening. Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken; die termijn mag één keer met maximaal 6 weken worden verlengd.
De gemeente rekent leges. Elke gemeente bepaalt die zelf, vaak als percentage van de bouwkosten. Kijk in de legesverordening van je gemeente of vraag het na. Reken daarnaast op kosten voor tekeningen en een constructieberekening.
Voor een gewone vergunningsvrije aanbouw bij een woning hoef je niets te melden bij de gemeente. Wel moet de aanbouw voldoen aan de technische bouwregels, bijvoorbeeld voor constructie, brandveiligheid en isolatie. Voor een aanbouw gelden de nieuwbouweisen: Rc 3,7 voor de vloer, 4,7 voor de gevel en 6,3 voor het dak.
Er is geen landelijke subsidie voor het bouwen van een aanbouw. Ook de ISDE-subsidie voor isolatie geldt niet voor de isolatie van een nieuwe aanbouw.
Een aanbouw voegt woonoppervlak toe en dat telt mee in de waarde van je huis. Hoeveel meerwaarde per m² het oplevert, verschilt sterk per regio en woning. Een taxateur kan dat voor jouw situatie inschatten.
Een scheur tussen de aanbouw en het huis ontstaat vaak doordat de fundering van de aanbouw anders zakt dan die van het huis. Een goede fundering en een dilatatievoeg voorkomen dat. Zie je al een scheur, lees dan ons blog over een scheur in de muur.
Wij bouwen je aanbouw of uitbouw als hoofdaannemer met een gescreende vakman uit ons netwerk. Bij de opname ter plaatse kijken we of je plan vergunningsvrij kan. Is een vergunning nodig, dan regelen we de tekening, de constructieberekening en de aanvraag. Je krijgt binnen 24 uur een reactie en een schriftelijke vaste offerte vooraf.
Kijk op onze pagina over een aanbouw of uitbouw laten bouwen, of bekijk de mogelijkheden van een prefab aanbouw of een serre.