Rd, Rc, lambda en U-waarde: wat betekenen ze en welke isolatiewaarde heb je nodig voor je dak, muur of vloer? Met een overzicht per materiaal.
Vraag gratis offerte aan →De Rd-waarde is de isolatiewaarde van een isolatiemateriaal bij een bepaalde dikte. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter het materiaal warmte tegenhoudt. Je berekent hem door de dikte in meters te delen door de lambda-waarde van het materiaal: 10 cm materiaal met lambda 0,035 geeft een Rd van ongeveer 2,85 m²K/W.
De Rd-waarde staat op de verpakking en in de productinformatie. Voor de ISDE-subsidie moet nieuw isolatiemateriaal een minimale Rd halen: 3,5 voor dak, vloer, bodem en gevel, en 1,1 voor spouwmuurisolatie. Meer over die subsidie lees je in ons blog over ISDE-subsidie aanvragen.
De lambda-waarde (λ) zegt hoe goed een materiaal warmte geleidt, los van de dikte. Hoe lager de lambda, hoe beter het isoleert. PIR zit rond 0,022, glaswol en steenwol tussen 0,032 en 0,040, beton rond 2. Daarom heb je van beton tientallen keren zoveel dikte nodig als van PIR voor dezelfde isolatiewaarde.
Met isolatiewaarde R bedoelen mensen meestal de warmteweerstand: hoeveel weerstand een laag biedt tegen warmte die erdoorheen wil. De Rd is die weerstand voor één materiaal, de Rc voor de hele constructie.
De Rc-waarde is de isolatiewaarde van de complete constructie: dus van een hele muur, vloer of dak, inclusief steen, hout, luchtspouw en afwerking. De Rc-waarde ligt daardoor meestal iets hoger dan de Rd van alleen de isolatie. Bij een schuin dak tellen bijvoorbeeld ook de dakbeschot en de pannen een beetje mee, maar houten sporen en kieren halen de waarde juist weer omlaag.
Wettelijke eisen gaan over de Rc-waarde. Voor nieuwbouw eist het Besluit bouwwerken leefomgeving minimaal Rc 3,7 voor de vloer, 4,7 voor de gevel en 6,3 voor het dak. Bij een bestaand huis gelden bij verbouwen lagere eisen. Subsidie-eisen gaan juist over de Rd-waarde van het nieuwe materiaal.
De U-waarde is het omgekeerde: hoeveel warmte er per m² doorheen gaat. Hoe lager, hoe beter. Bij glas en kozijnen gebruik je de U-waarde, bij muren en daken de Rc. Grofweg is U gelijk aan 1 gedeeld door de totale warmteweerstand.
In de tabel hieronder zie je de gangbare lambda-waarden en de Rd bij 10 cm dikte. Het exacte getal verschilt per merk en product, dus kijk altijd naar de productinformatie of de meldcode van RVO.
Gangbare waarden voor veelgebruikte materialen. Hoe lager de lambda, hoe hoger de Rd.
| Materiaal | Lambda en Rd bij 10 cm (indicatief) |
|---|---|
| PIR-plaat | λ 0,022 – 0,023, Rd ± 4,5 |
| PUR-schuim (gespoten) | λ 0,023 – 0,028, Rd ± 3,6 – 4,3 |
| XPS | λ 0,030 – 0,035, Rd ± 2,9 – 3,3 |
| EPS (piepschuim, tempex) | λ 0,031 – 0,036, Rd ± 2,8 – 3,2 |
| Glaswol | λ 0,032 – 0,040, Rd ± 2,5 – 3,1 |
| Steenwol | λ 0,034 – 0,040, Rd ± 2,5 – 2,9 |
| EPS-parels in de spouw | λ ± 0,033, Rd ± 3,0 |
| Kurk | λ ± 0,040, Rd ± 2,5 |
| Houtvezel | λ 0,038 – 0,045, Rd ± 2,2 – 2,6 |
| Schuimbeton | λ 0,08 – 0,15 (afhankelijk van dichtheid), Rd ± 0,7 – 1,2 |
| Cellenbeton (Ytong) | λ 0,10 – 0,16, Rd ± 0,6 – 1,0 |
| Hout (vurenhout) | λ ± 0,13, Rd ± 0,8 |
| Beton | λ ± 2, Rd ± 0,05 |
Indicatieve waarden op basis van gangbare productinformatie. De Rd bij 10 cm is berekend als 0,10 gedeeld door de lambda. Voor subsidie telt de Rd van het product op de meldcodelijst van RVO.
PIR isoleert het best van de gangbare platen. Een PIR-plaat van 60 mm haalt een Rd van ongeveer 2,7. Voor de subsidie-eis van Rd 3,5 heb je ongeveer 80 mm nodig. Daarom is PIR populair bij dakisolatie en dunne vloerisolatie met een hoge isolatiewaarde.
Glaswol en steenwol (samen minerale wol) isoleren iets minder dan PIR, maar zijn goedkoper, dampopen en dempen geluid goed. Steenwol is zwaarder en brandt niet; glaswol is lichter en flexibeler. Voor dezelfde Rd heb je ongeveer anderhalf keer zoveel dikte nodig als bij PIR.
EPS is wat de meeste mensen piepschuim of tempex noemen. Het is licht en betaalbaar. XPS is harder en neemt bijna geen water op, waardoor het geschikt is onder vloeren en op platte daken met grind.
Schuimbeton wordt gebruikt als ophoging of onder een vloer. De isolatiewaarde hangt sterk af van de dichtheid: licht schuimbeton isoleert beter dan zwaar. Het isoleert flink minder dan PIR of EPS, dus voor echte vloerisolatie heb je een dikke laag nodig.
Gespoten PUR-schuim haalt een hoge isolatiewaarde en sluit kieren goed af. UF-schuim (onder andere bekend als Aminotherm) werd veel in spouwmuren gebruikt; sinds 1 april 2026 krijg je er geen ISDE-subsidie meer voor. Spuitkurk is vooral een afwerklaag en voegt weinig isolatiewaarde toe. Merkproducten zoals Enverifoam en Thermofoam vallen onder de gespoten schuimen; kijk voor de waarde op de productinformatie.
Tonzon gebruikt kussens van reflecterende folie in de kruipruimte. De isolatiewaarde hangt af van het systeem en de luchtlagen; vraag de opgegeven Rd per toepassing op. Noppenfolie isoleert nauwelijks en is geen alternatief voor echte isolatie.
Bij glas gebruik je de U-waarde in plaats van de Rd. Enkel glas zit rond U 5,8, standaard dubbel glas rond 2,8, HR++ glas rond 1,1 tot 1,2 en triple glas (HR+++) rond 0,5 tot 0,7. Voor subsidie moet HR++ glas maximaal U 1,2 hebben en triple glas maximaal 0,7. HR++ glas isoleert dus bijna vijf keer zo goed als enkel glas, maar nog steeds veel minder dan een geïsoleerde muur.
Ook kozijnen hebben een U-waarde. Kunststof kozijnen met meerdere kamers en houten kozijnen isoleren goed; aluminium heeft een thermische onderbreking nodig. Een lichtkoepel isoleert bijna altijd minder dan het dak eromheen, dus bij een nieuwe koepel loont een uitvoering met isolerend glas of meerdere wanden. Meer over glas lees je in ons blog over subsidie op kozijnen en HR++ glas.
Een spouwmuur is een buitenmuur van twee lagen steen met een luchtruimte (de spouw) ertussen, meestal 4 tot 10 cm breed. Spouwmuurisolatie is het vullen van die ruimte met parels, wol of schuim. Een lege spouwmuur haalt een Rc van ongeveer 0,4; na isoleren ligt dat afhankelijk van de breedte tussen 1,3 en 2,5. Dat lijkt weinig, maar het warmteverlies door de muur gaat ruwweg met twee derde omlaag.
De minimale isolatiewaarde voor een dak is bij nieuwbouw Rc 6,3. Voor subsidie moet de nieuwe laag minimaal Rd 3,5 zijn. Bij een plat dak gaat de isolatie meestal op het dak, onder de nieuwe dakbedekking. Een goede isolatiewaarde voor een dak in een bestaand huis is Rc 3,5 of hoger; meer is beter als de opbouw het toelaat.
Een rieten kap van ongeveer 30 cm isoleert van zichzelf redelijk, maar haalt de huidige nieuwbouweisen niet. Bij een nieuw rieten dak wordt daarom vaak een isolerend dakbeschot of plaat onder het riet aangebracht.
Een ongeïsoleerde betonvloer houdt weinig warmte tegen. Isolatie aan de onderkant vanuit de kruipruimte haalt eenvoudig Rd 3,5. Een PVC-vloer of laminaat met ondervloer voegt maar een fractie toe en is geen vloerisolatie.
Bij houtskeletbouw zit de isolatie tussen de houten stijlen. Het hout isoleert slechter dan de wol ertussen, dus de Rc van de hele wand is lager dan de Rd van de isolatie alleen. Hetzelfde geldt voor isolatie tussen houten balken van een vloer of dak.
Van de gangbare materialen heeft PIR de hoogste isolatiewaarde per centimeter. Heb je weinig ruimte, bijvoorbeeld bij dakisolatie aan de binnenkant of een lage kruipruimte, dan is PIR vaak de beste keus. Is er ruimte genoeg, dan zijn glaswol, steenwol of biobased materialen prima en vaak voordeliger. Bij spouwmuurisolatie bepaalt vooral de breedte van de spouw de uiteindelijke waarde. Een vergelijking van alle soorten lees je in ons blog over soorten isolatie.
Wij regelen je isolatie als hoofdaannemer met een gescreende vakman uit ons netwerk. Bij de opname ter plaatse kijkt de vakman welk materiaal en welke dikte bij jouw huis past en welke Rd-waarde je haalt. Je krijgt binnen 24 uur een reactie en een schriftelijke vaste offerte vooraf, met de Rd-waarde en de meldcode erop.
Bekijk onze pagina over isolatie laten aanbrengen, of ga direct naar spouwmuurisolatie of dakisolatie.