Hoe herken je asbest?
Asbest herkennen met het blote oog kan niet met zekerheid. Wel is er een vuistregel: materiaal uit een gebouw van vóór 1994 kan asbest bevatten, zeker grijs, cementachtig plaatmateriaal, oud vloerzeil, golfplaten en isolatieplaten. Zekerheid krijg je alleen met een laboratoriumtest of een asbestinventarisatie.
Sinds 1993 is asbest in Nederland verboden. Producten die vóór 1994 zijn gemaakt, kunnen het nog bevatten. Woon je in een huis uit die periode en ga je verbouwen, boren of slopen, ga er dan niet vanuit dat het wel meevalt.
Hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest
Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in cement of kunststof, zoals in golfplaten en vlakke asbestcementplaten. Zolang het heel is, komen er weinig vezels vrij. Bij niet-hechtgebonden (losgebonden) asbest zitten de vezels los, zoals in spuitasbest, zachte isolatieplaten en de onderlaag van oud zeil. Daar komen bij aanraken al vezels vrij. Dat is veel gevaarlijker.
Wit, bruin en blauw asbest
Je leest vaak over wit asbest (chrysotiel), bruin asbest (amosiet) en blauw asbest (crocidoliet). Die namen gaan over de soort vezel, niet over de kleur van het product. Een grijze golfplaat kan alle soorten bevatten. Bruin en blauw asbest gelden als gevaarlijker dan wit, maar alle soorten zijn schadelijk.
Werkt de aanstekertest?
Nee. Op internet staat het advies om met een aansteker te testen of materiaal brandt of smelt. Dat zegt niets over asbest. Bovendien beschadig je zo het materiaal, waardoor vezels vrij kunnen komen. Laat bij twijfel een monster onderzoeken.
Zeil met asbest herkennen
Zeil met asbest herken je meestal aan de onderkant. Oud vinyl of vloerzeil van vóór 1994 heeft soms een grijze, witte of beige viltachtige onderlaag die asbest bevat. Die onderlaag is niet-hechtgebonden: de vezels komen vrij als je het zeil lostrekt of schuurt. Ook de lijm eronder kan asbest bevatten.
Bekende merknamen van oud vloerzeil, zoals Novilon, zeggen weinig: veel merken hebben zowel zeil met als zonder asbest geleverd. Ligt er oud zeil in je huis dat je wilt vervangen, laat dan eerst een monster nemen. Trek het niet zelf los: een niet-hechtgebonden onderlaag van oud zeil mag je als particulier niet verwijderen.
Vinyl en vloertegels
Ook harde vinyl vloertegels uit de jaren 60 en 70 kunnen asbest bevatten. Zijn ze los gelegd, heel en hechtgebonden, dan mag je ze onder voorwaarden zelf verwijderen. Zijn ze gelijmd, dan niet.
Golfplaten, eternit en leien herkennen
Eternit golfplaten met asbest herkennen
Eternit is een merk van cementplaten. Tot de jaren 90 zat daar vaak asbest in, daarna niet meer. Grijze golfplaten op een schuur, garage of stal van vóór 1994 bevatten dus vaak asbest. Een honingraatpatroon aan de onderkant is een aanwijzing. Golfplaten zonder asbest herken je soms aan een stempel als NT (nieuwe technologie), maar zekerheid geeft alleen een test.
Leien met asbest herkennen
Kunstleien (asbestcement) zijn vlak, grijs of zwart en overal even dik. Natuurleien zijn van gekloofde steen en hebben een onregelmatige rand en gelaagdheid. Kunstleien van vóór 1994 bevatten vaak asbest. Leien met asbest mag je als particulier niet zelf verwijderen.
Asbest op een plafond of vensterbank
Harde, vlakke platen tegen een plafond, boven een kachel, rond de meterkast of als vensterbank kunnen asbest bevatten. Menuiserite is een bekende merknaam voor zulke platen. Ook pleisterwerk of spuitwerk op plafonds uit de jaren 60 en 70 kan asbest bevatten. Spuitasbest herken je aan een zachte, vlokkige laag op balken, leidingen of plafonds: blijf eraf.
Moet je asbest verwijderen?
Nee, in huis is asbest verwijderen meestal niet verplicht. Hechtgebonden asbest dat heel is en niet wordt bewerkt, kun je volgens de Rijksoverheid meestal veilig laten zitten als je geen verbouwing of sloop plant. Een wettelijk asbestdakenverbod is er niet gekomen; de Rijksoverheid raadt wel aan om asbestdaken te vervangen, omdat ze verweren.
Er zijn wel situaties waarin je moet ingrijpen. Een zwaar beschadigd asbestdak kan aanleiding zijn voor handhaving door de gemeente of omgevingsdienst. En ga je slopen of verbouwen in een gebouw van vóór 1994, dan moet er eerst een asbestinventarisatie en een sloopmelding komen.
Asbestinventarisatie type A en B
Bij een asbestinventarisatie type A onderzoekt een gecertificeerd bureau het zichtbare en bereikbare materiaal. Type B is aanvullend onderzoek waarbij bijvoorbeeld wanden of vloeren worden geopend, omdat asbest verborgen zit. Het rapport is nodig voor de sloopmelding en bepaalt de werkwijze van de sanering.
Moet de verhuurder asbest verwijderen?
Heel en hechtgebonden asbest hoeft de verhuurder niet altijd te verwijderen. Is het materiaal beschadigd of gaat de verhuurder renoveren, dan moet het veilig gebeuren door een gecertificeerd bedrijf. Twijfel je, neem dan contact op met je verhuurder of de Huurcommissie.
Asbestattest en OVAM
Zoek je naar een asbestattest of de regels van de OVAM? Dat zijn Belgische regels. In Nederland bestaat geen verplicht asbestattest bij verkoop; wel moet je als verkoper melden wat je weet over asbest.
Zelf asbest verwijderen: de regels
Als particulier mag je bij je eigen woning onder strenge voorwaarden maximaal 35 m² hechtgebonden asbest zelf verwijderen, bijvoorbeeld geschroefde golfplaten die heel zijn. Je mag de plaat niet breken of zagen en je doet vooraf een melding via het Omgevingsloket. Leien, vastzittende buizen en niet-hechtgebonden asbest zoals zeil-onderlagen mag je niet zelf verwijderen. Afvoeren doe je luchtdicht verpakt, met het woord Asbest erop, naar de milieustraat.
Laten doen?
Twijfel je of iets asbest is, of wil je het laten verwijderen? Bij ons gebeurt dat altijd via een gecertificeerd saneringsbedrijf (SC-530) uit ons netwerk. Als hoofdaannemer regelen we de inventarisatie, de sloopmelding, de sanering en de afvoer, en je krijgt vooraf een schriftelijke, vaste offerte. Lees verder op asbest verwijderen of asbestdak vervangen.
Veelgestelde vragen
Kun je asbest aan de kleur herkennen?
Nee. De namen wit, bruin en blauw asbest slaan op de vezelsoort, niet op hoe het product eruitziet. Alleen een laboratoriumtest geeft zekerheid.
Hoe weet ik of mijn oude zeil asbest bevat?
Kijk naar de onderkant: een grijze, witte of beige viltachtige laag bij zeil van vóór 1994 is een aanwijzing. Laat een monster onderzoeken voordat je het zeil verwijdert.
Is asbest in huis gevaarlijk?
Hechtgebonden asbest dat heel is, geeft weinig risico. Gevaar ontstaat als het breekt, verweert of bewerkt wordt, of bij niet-hechtgebonden asbest.
Moet ik asbest verwijderen voor een bepaalde datum?
Nee. Er is geen wettelijke deadline voor het verwijderen van asbest of asbestdaken. Het geplande asbestdakenverbod is niet ingevoerd.
Mag ik zelf asbestzeil verwijderen?
Nee, zeil met een asbesthoudende onderlaag is niet-hechtgebonden. Dat mag alleen een gecertificeerd saneringsbedrijf verwijderen.